Kleipijpen: DOORROKERs 19e/20e eeuw


Aan het eind van van de 19e eeuw/begin 20e eeuw start men  in de Goudse pijpennijverheid een nieuwe manier van pijpen maken. Niet langer worden metalen persmallen gebruikt waarin de pijp met pijpaarde wordt gevormd, maar stapt men over op mallen van gips, die worden volgegoten met vloeibare klei.  Eerst importeren de Goudse pijpenfabrieken gegoten (pijp)producten uit Duitsland, maar al snel begint men dit soort pijpen zelf te maken. De doorroker is een Goudse uitvinding. Na het uitbrengen ervan betekende het een (tijdelijke) opleving van de pijpenverkoop. Het ontwikkelen en gaan produceren van de doorroker was in feite een antwoord op de meerschuim pijpen en houten pijpen die massaal de Nederlandse markt begonnen te overspoelen en daarmee ook de ouderwetse Goudse kleipijpen verdreven. Diverse Goudse pijpenmakers maakten doorrokers zowel in enkele- als dubbelwandige uitvoering. 

Twee fabrieken startten dit proces min of meer gelijk op (P.J. van de Want en P. Goedewaagen).   Gegoten pijpen raakten bekend onder de naam doorrokers. Doorrokers lijken op een kleipijp maar hebben ook iets van pijpen gemaakt van meerschuim en hout (Bruyére). De meeste doorrokers worden met een metalen busje aan een roer van rubber, kunststof of hout gemonteerd.  Het succes van doorrokers overstijgt al snel de traditionele geperste kleipijp.


Fotoalbum: doorrokers handgeschilderd Goedewaagen


Fotoalbum: doorrokers eenkleurig bruin geglazuurd
P. Goedewaagen


Fotoalbum: doorrokers (transfertechniek) P. Goedewaagen

Vijf stuks enkelwandige doorrokers (RS) gemaakt door  P. Goedewaagen te Gouda. Op de pijpen zijn  transferplaatjes  aangebracht met voorstellingen van  spelende, voetballende en roeiende kinderen. En twee met ruiters te paard. 
Datering  ongeveer 1930-1940


Doorrokers (transfertechniek): Mobilisatie 1914
1e wereldoorlog. P. Goedewaagen of Hollandia?

Serie manchetpijpen (AK) gemaakt van gietklei. Uitgebracht aan het begin van de 1e wereldoorlog. Mobilisatie 1914
Niet helemaal zeker of ze gemaakt zijn bij P. Goedewaagen. Navraag bij Goedewaagen in Nieuw-Buinen leverde niets op.
Van aardewerkfabriek Hollandia (van der Want&Barras) is bekend dat het bedrijf doorrokers produceerde over de Mobilisatie 1914. Wellicht zijn de pijpen door dit bedrijf (later Regina geworden) zijn gemaakt.


Doorroker (transfertechniek): Haven van Rotterdam
P. Goedewaagen

Een foto van de haven van Rotterdam met stoomschepen via transfertechniek aangebracht op een doorroker.
Op het buisje van de steel van de pijp staat de naam van de pijpenfabriek in dit geval Goedewaagen Gouda.


Amerikaanse Presidenten op dubbelwandige kleipijpen van P. Goedewaagen

De Goudse plateel- en kleipijpenfabriek P. Goedewaagen heeft omstreeks 1920 een serie kleipijpen gemaakt uit gipsen gietmallen met de voorstellingen van Amerikaanse Presidenten. Een 3-tal Presidenten staat hieronder afgebeeld, maar naar ik aanneem zullen er wel meer afbeeldingen zijn gemaakt.

Mocht U in het bezit zijn van van nog weer andere  kleipijpen van het type gietpijp met de voorstelling van een andere Amerikaanse President dan zou ik dat graag vernemen. U kunt mij een mailtje sturen door te klikken op f.j.mayenburg@caiway.nl


B. Franklin (1706-1790)

 

 

 

 


G. Washington (1732-1799)


A. Lincoln (1809-1865)


Doorrokers (handgeschilderd) P.J. van der Want