Augustus 2026 Nieuwe aanvullingen


Lade19FM20 (Lia Schouten)
Kleipijpen. Dubbelconisch. 1e generatie pijpjes uit de vroegere verzameling van Lia Schouten.
Gouda/Nederland. Engelse ofwel Nederlandse pijpenmakers. Periode 1600-1625. Ze hebben geen hielmerk.

Vindplaats: West-Nederland/Gouda/omgeving

Lade19FM20A (Lia Schouten) 
Kleipijpen. Dubbelconisch. 1e generatie pijpjes uit de vroegere verzameling van Lia Schouten.
Gouda/Nederland. Engelse ofwel Nederlandse pijpenmakers. Periode 1600-1625.
Ze hebben geen hielmerk.

Vindplaats: West-Nederland/Gouda/omgeving


1e Generatie kleipijpjes

Engelse immigranten (pijpenmakers) begonnen rond 1590 in de Nederlanden in steden als Amsterdam en Rotterdam met het maken van kleipijpen. Met pijpenmallen en ander gereedschap dat ze uit Engeland hadden meegenomen. Diverse Engelse pijpenmakers  vochten in het Hollandse leger maar in een periode van weinig oorlogshandelingen pakten ze hier hun beroep van pijpenmaker weer op. De pijpen die zij maakten hadden als kenmerk, dat de bovenkant van de ketel met een trimmes recht werden afgesneden , en ze werden ook vrij slordig afgewerkt.

De kleipijpen die wat later, na ca.1620, door Hollandse pijpenmakers werden gemaakt zijn wat buikiger (boller). Dat meer buikige, de bottering van de ketelopening,  en de betere afwerking vormen het onderscheid met de Engelse kleipijpen. De meeste Engelse kleipijpen werden nog niet voorzien van een hielmerk. De merken die wel wel werden gebruikt bestonden uit een roos, lettermerk of geometrisch patroon.

Omdat de tabak in die periode erg duur was hadden de kleipijpen nog maar een kleine ketel.

Vondsten 1e generatie

In de periode 1980 tot 2010 zijn door Lia Schouten en Freek Mayenburg in het toemaakdek van het poldergebied noordelijk van de stad Gouda een 100-tal 1e generatiepijpjes gevonden, waarvan diverse exemplaren die in Gouda gemaakt moeten zijn. 
De meeste exemplaren zijn zonder een hielmerk. 


Lade56FM5(Freek Mayenburg).
Kleipijpen. dubbelconisch van vorm. 27 stuks 1e generatiekleipijpjes.
Periode 1595-1620/25. Hielmerk: geen. West-Nederland/Gouda. 
Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade56FM6
Kleipijpen. dubbelconisch van vorm. 4 stuks met een lelie aan twee kanten
Periode 1625-1640. Hielmerk: geen. West-Nederland/Gouda. 
Vindplaats: Gouda/omgeving

Opmerking: Dit type kleipijp (twee kanten op de ketel een lelie) is vrijwel zeker als  Goudse productie zijn gemaakt.
Verschillende van dit soort pijpjes zijn aangetroffen in een pijpenstort van vroeg 17e eeuwse barokpijpjes in de polder Bloemendaal bij Waddinxveen.


Lade56FM6A
Kleipijpen. dubbelconisch van vorm. 10 stuks met een roos/lelie aan twee kanten
Periode 1630-1650. Hielmerk: geen. West-Nederland/Gouda. 
Vindplaats: Gouda/omgeving. 

Opmerking: Dit type kleipijp (op beide zijden van de ketel een lelie boven een roos) is vrijwel zeker als  Goudse productie zijn gemaakt. Verschillende van dit soort pijpjes zijn aangetroffen in een pijpenstort van vroeg 17e eeuwse barokpijpjes in de polder Bloemendaal bij Waddinxveen.


Lade19FM41
Kleipijp. Dubbelconisch.
Roos (5 stippen) met lelie aan twee kanten
.
Gouda? 1635-1650.

Pijpenmaker: onbekend
Gouda/binnenstad


Lade56FM7
Groepje kleipijpen. dubbelconisch van vorm. 7 stuks met een vergrote hiel
Periode 1625-1650. Hielmerk: roos en roos gekroond. West-Nederland/Gouda. 
Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade56FM7D
Dubbelconisch. Hielmerk: roos gekroond.
Periode 1625-1650. Hielmerk: roos gekroond. West-Nederland/Gouda. Pijpenmaker: 
Vindplaats: Waddinxveen/polder Bloemendaal pijpenstort

Lade56FM7C
Dubbelconisch. Hielmerk: onduidelijk
Periode 1625-1650. Hielmerk: roos gekroond. West-Nederland/Gouda. Pijpenmaker: 
Vindplaats: Waddinxveen/polder Bloemendaal

Lade56FM7B
Dubbelconisch. Hielmerk: roos gekroond.
Periode 1625-1650. Hielmerk: roos gekroond. West-Nederland/Gouda. Pijpenmaker: 
Vindplaats: Waddinxveen/polder Bloemendaal pijpenstort

Lade56FM7A
Dubbelconisch. Hielmerk: roos gekroond.
Periode 1625-1650. Hielmerk: roos gekroond. West-Nederland/Gouda. Pijpenmaker: 
Vindplaats: Waddinxveen/polder Bloemendaal

Het bovenstaande  type kleipijp met vergrote hiel werd aangetroffen in een vroeg 17e eeuwse pijpenstort (periode 1625-1640) op een tuinderij in de polder Bloemendaal. Drie pijpjes hebben precies hetzelfde hielmerkje met de roos gekroond en zijn dus gemerkt met hetzelfde hielmerkstempeltje.
Het gaat vrijwel zeker om Goudse productie.


Lade56FM8
Haarkrullers van pijpenklei gemaakt door pijpenmakers.  4x gave exemplaren en 3x fragmentair.
Periode 18e eeuw. Merk: geen. Gouda. 
Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade19FM42
Kleipijp. Roos gekroond en letters RB
Rotterdam.
1635-1650.

Pijpenmaker: Robert Bon. 
Gouda/omgeving

Lade19FM36
Kleipijp. Dubbelconisch. Roos ongekroond. (Met vijf kelk- en kroonbladeren).
Op begin steel bij ketel radering
.
Gouda.
1625-1640.

Pijpenmaker: Roos ongekroond Goudse  pijpenmaker of mogelijk Pieter de Licht
Vindplaats: Gouda/omgeving

Lade19FM35
Kleipijp. Dubbelconisch. Lam Gods.
Gouda.
1670-1690.

Pijpenmaker: Onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM25
Kleipijp. Dubbelconisch. WP gekroond.
Delft. 1635-1643.

Pijpenmaker: Willem Pouwel Gouda/omgeving

Lade19FM22
Kleipijp. Dubbelconisch. Roos gekroond en HR.
Gouda?
1630-1650.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM21
Kleipijp. Dubbelconisch. TIP gekroond en links en rechts van I 2 sterren.
Gouda.
1655-1668.

Pijpenmaker: Thiel Jansz. Proost Gouda/omgeving



Lade19FM39
Kleipijp. Trechter. 7 stippen aan twee kanten.
Nederland.2e helft 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM38
Kleipijp. Trechter. 7 stippen aan twee kanten.
Nederland.2e helft 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM34
Kleipijp. Dubbelconisch.
5 stippen aan twee kanten
.
Nederland. 2e helft 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM27
Kleipijp. Trechter. 12 stippen aan twee kanten.
Nederland. Gouda?1730-1750.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM28
Kleipijp. Trechter. 9 stippen aan twee kanten.
Nederland. Gouda? 1730-1750

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving


Lade19FM40
Kleipijp. Trechter. 5 stippen aan twee kanten.
Nederland. 2e helft 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM33
Kleipijp. Dubbelconisch.
5 stippen aan twee kanten
.
Nederland. 2e helft 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM32
Kleipijp. Dubbelconisch.
5 stippen aan twee kanten
.
Nederland. 2e helft 17e eeuw.

Pijpenmaker:
onbekend
Gouda/omgeving

Lade19FM31
Kleipijp. Overgang naar trechter.
6 stippen aan twee kanten
.
Nederland. Eind 17e eeuw. onbekend

Pijpenmaker: Gouda/omgeving

Lade19FM30
Kleipijp. Trechter. 6 stippen aan twee kanten.
Nederland. Midden 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM29
Kleipijp. Trechter. 7 stippen aan twee kanten.
Nederland.  Gouda?
1730-1750

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving


Lade19FM26
Kleipijp. dubbelconisch. 5 stippen aan twee kanten.
Nederland. Midden 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend Gouda/omgeving

Lade19FM24
Kleipijp. Dubbelconisch. Hielmerk: Geen.
Op de steel bij ketel een roos
Nederland. Gouda? Midden 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend onbekend
Gouda/omgeving

Lade19FM37
Kleipijp. Dubbelconisch. Hielmerk: Geen.
Nederland. Midden 17e eeuw.

Pijpenmaker: onbekend
Gouda/omgeving


Lade43FM35 (Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: XX
Leiden. 1650-1660.
Pijpenmaker: Mattys Claesz
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM36 (Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: HS
Amsterdam.
1630-1650.
Pijpenmaker: Mogelijk Hendrick Smit
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM37 (Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: TIP en 2 sterren.
Gouda. 1655-1668.
Pijpenmaker: Thiel Jansz. Proost
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM38 (Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: AA gekroond en 2 sterren.
Gouda. 1632-1650.
Pijpenmaker:  Anthonie Allijn
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM39 (Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: Roos gekroond Rondom letters A en B.
1630-1650.

Amsterdam?
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM30
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: SR
Nederland. 1625-1650.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM31
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielemerk: Rad of wiel
Dordrecht? 1640-1660
Pijpenmaker: onbekend.
Vindplaats: Woerden/omgeving

Het hielmerk Rad wordt in Dordrecht vaak gevonden. Is w.s. een lokaal product.

Lade43FM32
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: OA en ster boven en onder.
Gouda. 1640-1670.
Pijpenmaker:  Ouwen Adriesz
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM33
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: SS in een ring.
Nederland.
1625-1640.

Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM34
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: huismerk??
Gouda?
Pijpenmaker: 
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM25
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: Ster gekroond (Achtpuntig)
Gouda. 1628-1645.
Pijpenmaker:  Daniel Andriesz
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM26
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: BH gekroond
w.s. Haarlem.
1630-1640.

Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM27
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: TN met ruiten en stippen.
Leiden. 1625-1660.
Pijpenmaker: 
Vindplaats: Thomas Nes Woerden/omgeving

Lade43FM28
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: TN in cirkel gekroond.
Leiden. 1625-1660
Pijpenmaker: Thomas Nes
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM29
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: WK
Delft. 1635-1650.
Pijpenmaker:
Willem Ketel

Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM20
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: Zwaan
Gouda. 1667-1690
Pijpenmaker: Thomas Davidsz de Swaen
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM21
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: E??
Gouda?
Pijpenmaker: ?
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM22
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: Ster zespuntig
Leiden. 1630-1650.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM23
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: GG en ster zonder parelrand.
Utrecht. 1635-1655
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM24
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: G gekroond
Gouda. 1667-1680
Pijpenmaker: Gloudi Marte of Govert Davitsz.
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM15
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: Ruiter en monogram VO
Gouda. 1645-1660
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM16
(Schenking HK)
Trechter. Hielmerk: boot gekroond
Gouda. 1686-1700.
Pijpenmaker: Hansum Adamsz Verschut
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM17
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: IH gekroond
Gouda of Dordrecht.
1635-1650.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM18
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: DV met ster in parelring.
1635-1650.
Nederland.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM19
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: Bloem.
1630-1650.
Nederland. 
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM10
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: 222
Gouda. 1749-1770
Pijpenmaker: Gijsbert van der Kind
Vindplaats: Woerden/omgeving

.

Lade43FM11
(Schenking HK)
Trechter. Hielmerk: Melkmeisje
Gouda. 1697-1710.
Pijpenmaker: Hendrick Jansz IJserman
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM12
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: RG gekroond
Leiden. 1640-1670.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM13
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: IVIE
Gouda. 1650-1670.
Pijpenmaker: Jan Jansz van Eest
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM14
(Schenking HK)
Dubbelconisch. Hielmerk: ITVG
Gouda.  1660/1665 - 1685
Pijpenmaker:  Jacob Thonisz van der Gooten
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM5
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: LK
Gouda. 1720-1730
Pijpenmaker:  Weduwe Lucas Krijnen
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM6
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: HWV
Gouda. 1710-1730
Pijpenmaker: Hendrik van Wijmen
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM7
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: 61 gekroond
Gouda. 1733-1750
Pijpenmaker: Teunis van Dijk
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM8
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: 51 gekroond
Gouda. 1740-1760
Pijpenmaker: Willem de Hoog of Maarten Proefhamer 
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM9
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: Schildershuisje (Schildwacht) en IS. Gouda. 1735-1745. Pijpenmaker: Jan Versluijs.
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM1
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: Wapen Amsterdam
Gouda. 1730-1740.
Pijpenmaker:  Abraham de Vet
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM2
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: WH
Gouda. 1703-1715
Pijpenmaker: Willem Hendricksz
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM3
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: KIP gekroond.
Gouda. 1732-1740
Pijpenmaker: Jan Poorens
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM4
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: PVB
Gouda. 2e kwart 18e eeuw.
Pijpenmaker: Pieter van den Berg Jansz
Vindplaats: Woerden/omgeving


Lade43FM43
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: VR gekroond met maantje
Gouda. 1710-1730
Pijpenmaker:  Jan Cornelisz. van Roon
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM42
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: Moriaan
Gouda. 1705-1725
Pijpenmaker: Reinier de Vos
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM41
Ovoide. (Schenking HK)
Zijmerk: Wapen Gouda
Gouda. 1750-1780.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM40
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: 2 gekroond
Gouda. 
Pijpenmaker: 1730-1740.
Vindplaats: Reinier Wiljemet Woerden/omgeving


Lade43FM44
(Schenking HK)
Trechter. Zijmerk: 18 gekroond
Gouda. 1724-1740
Pijpenmaker: Huijg Cornelisz. Mansvelder
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM45
(Schenking HK)
Ovoide. Zijmerk: 18 gekroond
Gorinchem? 1735-1760
Pijpenmaker: Jan van Ophuyzen ?
Vindplaats: Woerden/omgeving

Lade43FM46
Trechter. (Schenking HK)
Zijmerk: Fortuyn
Gouda. 1726-1735.
Pijpenmaker:  Arij Fortuijn
Vindplaats: Woerden/omgeving


Kleipijp (lade43FM47)(Schenking HK) Op de steel bandstempel met de tekst van P. van der Want Gouda.
Gouda. 2e helft 19e eeuw.
Pijpenmaker: P. van der Want. Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade43FM48 (Schenking HK)
Ovoide tekstpijp met de tekst DE ERVEN DE WED J. VAN NELLE .STOOMTABAKSFABRIEK ROTTERDAM.
Gouda. Ca. 1880. Pijpenmaker: Firma. P. van der Want Gzn
Vindplaats: Gouda/omgeving


Kleipijp (lade10FM2) Aan de rokerskant het wapenschild van het huis van Hannover vastgehouden door een
leeuw en eenhoorn. 
Tekst: Rond het wapenschild HONI SOIT QUI MAL Y PENSE. Aan de basis van de ketel staat de tekst
DIEU ET MON DROIT. Hielmerk: Zittende vos. Pijpenmaker: Hermanus Willemszn Begeer. 1825-1850.
Mal is later verkocht aan pijpenfabriek: P. Goedewaagen & Zoon.

De versiering van deze pijp is geheel overeenkomstig 18e-eeuwse traditie. De pijpensteel heeft een lengte van bijna
1 meter en is geheel versierd. Vindplaats: Gouda/Nieuwe Haven