Oktober 2026 Nieuwe aanvullingen


 Kleipijp. Lade24FM78. Dubbelconisch.
Hielmerk: AS met ster (S in spiegelschrift).
Gouda. 1640-1660.
Pijpenmaker: Onbekend.

Vindplaats: onbekend

Kleipijp (lade24FM77). Dubbelconisch. Hielmerk:
AS gekroond. Gorinchem.
Ca.  1644 - 1675
. Pijpenmaker:
Abraham Sanders Broeder.
Vindplaats: onbekend.

 Kleipijp. Lade24FM76. Dubbelconisch.
Hielmerk: WS gekroond
Gouda? 1650-1670.

Pijpenmaker:  
Vindplaats: Gouda/omgeving

 Kleipijp. Lade24FM75. Dubbelconisch.
Hielmerk: Ruit onduidelijk
Gouda? 1730-1745.

Pijpenmaker:  
Vindplaats: onbekend


 Kleipijp. Lade24FM82. Ovoide. Parelnaad
Figuraal: Melkmeisje
Gouda. 1680-1700.

Pijpenmaker:  
Vindplaats: onbekend

 Kleipijp. Lade24FM81. Dubbelconisch.
Hielmerk: K
Gouda. 1750-1770.

Pijpenmaker:  
Vindplaats: onbekend

 Kleipijp. Lade24FM80. Dubbelconisch.
Hielmerk: TH gekroond
Gouda. 1730-1745.

Pijpenmaker:  
Vindplaats: onbekend

 Kleipijp. Lade24FM79. Dubbelconisch.
Hielmerk: Wapen Haarlem gekroond
Gouda. 1730-1745.

Pijpenmaker:  
Vindplaats: onbekend


lade38FM71
Fragment van een rode aardewerkkruik met een gezicht met de hand gemaakt. Doet sterk denken aan de vroege 16e eeuwse
Duitse gres prikneuskruiken. De maat is ca. 5x5 cm. Leeftijd: 17e/19e eeuw? Serieus product of hobbymatig met de hand gemaakt? Vindplaats: Reeuwijk/polder Reeuwijk.


Kleipijp (FM). Ovoide.
Stippel reliëf met medaillon met Adelaar. Ontbrekende hiel bekend met LB ongekroond.
Gouda. 1861-1885.

Pijpenmaker: Pieter Jacobus van der Want Azn.
Vindplaats: Gouda/omgeving.

Proefpijp. Onafgewerkte ketel maar toch in de oven gebakken. 

Lade38FM72
Kleipijp (ovoide) figuraal Stippel reliëf met medaillon met een adelaar. Fragment.
Hielmerk: LB.
Gouda. 1861-1885.
Pijpenmaker: Pieter Jacobus van der Want Azn.
Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade38FM94
Kleipijp. Cilinderpijp. Zeer forse kleipijp. 7 cm hoog.  Hielmerk: IWI. Gouda. Ca. 1900.
Pijpenmaker: P. Goedewaagen & Zoon.
Vindplaats: Gouda/omgeving

Lade38FM93
Kleipijp. Ovoide in zwart. Ribbelversiering. Hielmerk: 65. Gouda.
1841-1885.
Pijpenmaker: Adrianus van Duijn
Vindplaats: Gouda/Achterwillens

lade38FM73.
Kleipijp. Trechter. Zijmerk: boot gekroond.
Gouda. 1702-1730.
Pijpenmaker: Pieter Dircksz Poorens
Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade38FM89
Kleipijp stukje bewerkte steel met de naam van pijpenmaker: PIETER.VAN.WIJNGAARD
1782-1802. Alphen a/d Rijn/Aarlanderveen. Pijpenmaker: Pieter van Wijngaarden
Vindplaats: onbekend


Lade38FM90
Kleipijp. Sigarettenpijpje.
Gemerkt: ABV in cirkel en M gekroond in cirkel. Op pijpje deel tekst: EEND(RACHT)
Gouda. 1851-1885
Pijpenmaker:  Pieter Jacobus van der Want
Vindplaats: Gouda/omgeving

Lade38FM9. Kleipijp shagpijp.
Op steel de tekst FB in schuinschrift.
Exportpijp w.s. voor Noorwegen.

Gouda. 1885-1900
Pijpenmaker: P. Goedewaagen & Zoon
Vindplaats: Gouda/omgeving


Omgezette kop

De omgezette kop is een bijzonder model kleipijp dat vermoedelijk vanaf het tweede kwart van de 19e eeuw werd gemaakt. Oorspronkelijk ontstond deze vorm door een gewone ovale pijpenkop diagonaal door te snijden en de twee helften omgekeerd weer aan elkaar te bevestigen. Hierdoor kreeg de pijp zijn karakteristieke schuine naad en afwijkende vorm.

Vanaf ongeveer 1875 werden veel van deze pijpen niet meer daadwerkelijk omgezet, maar direct in een mal vervaardigd die de vorm van een omgezette kop nabootste. Deze zogenaamde pseudo-omgezette koppen bleven tot in het begin van de 20e eeuw in productie.

Lade38FM92
Kleipijp. Omgezette ovoide kop. Hielmerk: AVB.
Gouda. Ca. 1875-1900.
Pijpenmaker: Pieter Jacobus van der Want Azn of Firma P.J. van der Want Azn
Vindplaats: Gouda/omgeving

Dit pijptype is ook gemaakt door Goedewaagen (hielmerk: ES gekroond en hielmerk: Wapen van Gelderland),
Sparnaay (hielmerk: molen) en Jan de Gidts (hielmerk: 39 gekroond)


Lade30FM1
Kleipijpen omgezette ovoide koppen met flink stuk steel. Hielmerk: Wapen van Gelderland
Gouda. 1880-1930. Pijpenmaker: P. Goedewaagen.
Vindplaats: Gouda/Oude pijpenzolder P. Goedewaagen & Zoon Jaagpad


.

 

 

 Kleipijp. Lade5FM040. Ovoide.
Zeldzaam hielmerk: Pelikaan (met haar jongen.
Gouda. 1745-1755.

Pijpenmaker:  Jan Nieuwenhuijsen
Vindplaats: Gouda/omgeving

.

 

 

Gevelsteen 67x40 cm. Afkomstig uit Elburg. Herplaatst in Amsterdam

Opmerking: Het hielmerk pelikaan en haar jongen is maar korte tijd in gebruik geweest n.l. tussen de jaren 1745-1755.


Kleipijp (Lade38FM74) Stukje steel. Op de steel de tekst: H.VAN.RIJST iz en op de andere kant steel KORTE IZABE.
Gouda. 1865-1885. Pijpenmaker: Hendrik van Rijst Jansz.
Vindplaats: Gouda/omgeving


Generatie PRINCE

Kleipijp (lade38FM75) Stukje pijpensteel met de tekst: PRINCE GOUDA.  Eind 19e eeuw.
Pijpenmaker: Jan Prince & Cie. Vindplaats: Gouda/omgeving.


Kleipijp (lade38FM77) Stukje pijpensteel met de tekst: JAN.PRINCE & Co. GOUDA.  1865-1895.
Pijpenmaker:  Firma Jan Prince & Cie Vindplaats: Gouda/omgeving.


Kleipijp (lade38FM83) Stukje pijpensteel met de tekst: JAN. PRINCE &Cie Korte Isabe. 
1865-1895. Pijpenmaker: Firma Jan Prince & Cie  Vindplaats: Gouda/omgeving.


Kleipijp (Lade38FM99). Figuraal met aardappelbladen en coloradokever. Op de ontbrekende steel
COLORADOKEVER en aan de andere kant ook COLORADOKEVER. Gouda. Ca. 1850-1865.
Pijpenmaker: Bartholomeus van der Maas 
Vindplaats: Gouda/Drapiersteeg


Kleipijp (Lade38FM76). Stukje pijpensteel. Op de steel COLORADOKEVER en aan de andere kant ook
COLORADOKEVER. Gouda. Ca. 1865-1865. Bartholomeus van der Maas. Vindplaats: Gouda/Drapiersteeg


Kleipijp (Lade38FM81). Stukje pijpensteel met de naam van de pijpenmaker. Op de steel B VAN DER MAAS en aan de andere kant KORTE ISABE. Gouda. Ca. 1850-1865. Pijpenmaker: B van der Maas. Vindplaats: Gouda/Drapiersteeg


 Kleipijp (lade23FM837)
Ketel Parelrijen, Medaillon met het Wapen van Amsterdam vastgehouden door twee leeuwen. 
Gouda.
Ca. 1860-1890. Pijpenmaker: Firma Jan Prince & Cie.
Vindplaats: Gouda/Nieuwe Haven (pijpenstort Prince)

Kleipijp Reclamepijp (Lade38FM78)
Stukje pijpensteel. Steel van Isabé. 
 Op de steel (H)ET WAPEN VAN AMSTERD(AM) en aan de andere kant J.HOELEN te ARNHE(M).
Gouda. Ca. 1860-1890. Pijpenmaker: Firma Jan Prince & Cie. Vindplaats: Gouda/omgeving

De pijp is vervaardigd in Gouda, het centrum van de Nederlandse kleipijpenindustrie in de negentiende eeuw. Vermoedelijk werd de pijp in opdracht van de Arnhemse tabakshandelaar L. J. Hoelen geproduceerd en diende zij als reclamemiddel voor diens onderneming. Dergelijke firmapijpen werden in deze periode veelvuldig gebruikt om de naam van de handelaar en zijn producten onder een breed publiek bekendheid te geven.

De vermelding "Het Wapen van Amsterdam" op de keerzijde zal vermoedelijk hebben verwezen naar een handelsmerk, een tabakssoort of een kwaliteitsaanduiding die door de firma werd gevoerd. De combinatie van deze merknaam met de firmanaam van L. J. Hoelen maakt de pijpensteel tot een interessant voorbeeld van de wijze waarop tabakshandelaren in de negentiende eeuw hun producten onder de aandacht van het publiek brachten.

Firma L.J. Hoelen was gevestigd Broerestraat 177 Hoek Rogge en Bovenbeekstraat Arnhem


Kleipijp Isabé (Lade38FM79) Stuk pijpensteel met de tekst: P.GOEDEWAAGEN & ZOO(N). Andere kant steel: IN GOUDA.
Pijpenmaker: Firma P. Goedewaagen & Zoon Ca. 1880-1890. Vindplaats: Gouda/omgeving.


Lade38FM80. Stuk pijpensteel schelpjes op steel met de tekst: ARIE GLAS IN GOUDA. Pijpenmaker: Arie Glas
Vindplaats: Gouda/omgeving. Ca. 1860-1875.


Kleipijp (lade38FM82) Steelfragment van doetelpijp. Op steel de tekst: A.SPARNAAY IN GOUDA. Gouda. 1839-1859.
Pijpenmaker: Adrianus Sparnaaij en Frans Simon Sparnaaij Vindplaats: Gouda/omgeving


Kleipijp Reclamepijp (Lade38FM84)Stukje pijpensteel. Op de steel H.DUYS. en aan de andere kant .....(S)TRAAT NIJMEGE(N) Gouda. Ca. 1860-1880. Pijpenmaker: onbekend. Vindplaats: Gouda/omgeving

Deze Goudse reclamepijpensteel verwijst waarschijnlijk naar de Nijmeegse firma H. Duys, een handelsnaam die in de 19e eeuw in Nijmegen voorkwam. De firma wordt in bronnen uit de jaren 1880 genoemd als bestaand handelsadres (“in firma H. Duys te Nijmegen”). Later komt de naam terug als “N.V. Handelmaatschappij v/h fa. H. Duys”, wat wijst op een oudere handelsfirma met een langere geschiedenis.

De exacte handel van H. Duys is nog niet met zekerheid vastgesteld. Mogelijk maakte de firma deel uit van het netwerk van handelaren in koloniale goederen, zoals tabak, thee of andere producten uit Nederlands-Indië. De vermelding op een Goudse pijpensteel wijst erop dat de naam bekend genoeg was om als reclame op rookpijpen te worden aangebracht.


Kleipijp Reclamepijp (Lade38FM85) Stukje pijpensteel van Isabé. Op de steel J.L.RENIERS. en aan de andere kant  (NIJM)EGEN.MARKT D N5 Gouda. Ca. 1860-1880. Pijpenmaker: onbekend. Vindplaats: Gouda/omgeving

Literatuur: 
Isabé kleipijp met reclametekst J.L. Reniers – Nijmegen

Deze 19e-eeuwse kleipijp is een Isabé-model, vervaardigd in Gouda. Op de steel staat de reclametekst “J.L. Reniers”. Aan de keerzijde staat “Nijmegen Markt D N5”, een verwijzing naar de vestigingsplaats van de handelaar.

De naam verwijst naar J.L. Reniers, een Nijmeegse handelaar in koloniale waren en tabak. In het Nijmeegs adresboek van 1868/1869 staat hij vermeld aan de Markt, wijk D, huisnummer 5.

De pijp is een voorbeeld van een reclamepijp. In de tweede helft van de 19e eeuw lieten tabakshandelaren kleipijpen voorzien van hun naam en adres om reclame te maken voor hun winkel en producten. Deze pijpen werden vervaardigd door gespecialiseerde pijpenmakers en vervolgens verkocht of verspreid vanuit de tabakszaak.

Het model Isabé behoort tot de Goudse pijpvormen uit de tweede helft van de 19e eeuw. Door de combinatie van het model, de Goudse productie en het opschrift is deze pijp niet alleen een gebruiksvoorwerp, maar ook een historisch document dat de verbinding laat zien tussen de Goudse pijpenindustrie en de Nijmeegse tabakshandel.
Bronnen:
Nijmeegs adresboek 1868/1869. 
J.L. Reniers was niet alleen tabakshandelaar, maar behoorde tot de gevestigde katholieke burgerij van Nijmegen. Hij staat vermeld als lid van het kerkbestuur van de H. Dominicus-parochie (Broederkerk). Dat wijst erop dat hij maatschappelijk aanzien genoot. Zijn bedrijf wordt omschreven als “Koloniale Waren en Tabak”. Dat betekent dat hij waarschijnlijk naast tabak ook producten verkocht zoals koffie, thee, specerijen en andere ingevoerde goederen die in de 19e eeuw onder koloniale waren vielen.


Kleipijp (Lade38FM95)
Porseleyne pijp met de voorstelling van een stoomtrein. Duitsland? Ca. 1900.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: onbekend

Kleipijp (Lade38FM88)
Porseleyne pijp met de voorstelling van een stoomtrein. Duitsland? Ca. 1900.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Gouda/omgeving

Kleipijp Krulpijp. (Lade38FM86)
Stukje pijpensteel bewerkt. Op de steel HEERKENS
Gouda. 1805-1850. Pijpenmaker:
Maarten Heerkens
Vindplaats: Gouda/omgeving


Lade 38FM96
Kleipijp figuraal in de vorm van een grote peer. (Handelsnaam Juttepeer)
Op de steel de naam van Goedewaagen. Er bestaat ook een kleipijp met kleine peer.

Gouda. Ca. 1900-1920. Pijpenmaker: P. Goedewaagen & Zoon.
Vindplaats: Gouda/ Jaagpad turfschuur Goedewaagen


Lade 38FM97
Kleipijp lobbenpijp (hoog type).
Hielmerk: B gekroond. Gouda. 3e kwart 18e eeuw.
Pijpenmaker:  Bastiaan Overwesel
Vindplaats: Gouda/omgeving

Lade 38FM98
Kleipijp shagpijp met pukkels in cirkel op ketel en steel
Hielmerk: geen. Gouda. Rond 1900.
Pijpenmaker: onbekend
Vindplaats: Gouda/omgeving


Kleipijp Reclamepijp (lade38FM87) met op de steel de tekst: oo J.KOPER. A(z.AMSTERDAMoo). 
Andere kant steel  (PRINCENG)RACHT-AMSTERDAM.
1870-1880. Pijpenmaker: Arie van der Kleijn. Vindplaats: Gouda omgeving Raam
Pijp is gemaakt door Arie van der Kleijn in opdracht van J. Koper Az te Amsterdam (Tabakswinkelier)
Vindplaats: Gouda/omgeving

Op de steel van deze Goudse kleipijp bevindt zich het gestempelde reclameopschrift:
OO J. KOPER Az. OO / PRINCEGRACHT – AMSTERDAM
De pijp werd vervaardigd als reclame-uitgave voor de Amsterdamse tabaks- en sigarenfirma J. Koper Azn., gevestigd aan de Prinsengracht. De afkorting Az. staat voor Azn. of Azoon, een in de negentiende eeuw veel toegepaste handelsaanduiding voor "zoon van". De vermelding OO verwijst naar het oude Amsterdamse buurtnummeringssysteem en behoort niet tot de firmanaam.
Uit historische bronnen blijkt dat de firma J. Koper Azn. aanvankelijk was gevestigd aan de Prinsengracht tegenover de Prinsensluis en later op de hoek van de Prinsengracht en de Anjeliersstraat. Naast een winkel werd hier tevens een sigarenfabriek geëxploiteerd.
De spelling Princegracht met een C vormt een interessante negentiende-eeuwse schrijfwijze van de huidige Prinsengracht.
Reclamepijpen zoals deze werden speciaal voor de opdrachtgever vervaardigd met behulp van afzonderlijke steelstempels en vormen daardoor een tastbare herinnering aan de relatie tussen de Goudse pijpenindustrie en de Amsterdamse tabakshandel in de tweede helft van de negentiende eeuw.